Afbeelding De (bijna) complete lijst met koudekiemers

De (bijna) complete lijst met koudekiemers

Sommige planten ontkiemen pas nadat hun zaden een periode van kou hebben gehad; die noemen we koudekiemers. Hieronder vind je een uitgebreid overzicht van bomen, struiken en vaste planten waarvan de zaden kiemrust hebben en door winterkou worden geactiveerd.

Trommelstokjes (allium sphaerocephalon) in bloei

tekst redactie Groei & Bloei
datum 22-9-2008
update 10-06-2026

Wil je weten wat koudekiemers precies zijn en hoe je ze zaait? Lees dan eerst koudekiemers zaaien in de winter. De soorten hieronder staan gerangschikt op Nederlandse naam, met de Latijnse naam erachter.

Koudekiemers: bomen en struiken

Onder andere de volgende bomen en struiken produceren zaden met kiemrust, die door een koudeperiode wordt doorbroken:

  • Blazenstruik (Colutea x media)
  • Brem (Cytisus scoparius)
  • Canadese judasboom (Cercis canadensis, alleen deze soort)
  • Dwergmispel (Cotoneaster)
  • Eik (Quercus)
  • Esdoorn (Acer)
  • Framboos (Rubus)
  • Gagel (Myrica gale)
  • Glansmispel (Photinia)
  • Hazelaar (Corylus)
  • Kamperfoelie (Lonicera)
  • Kornoelje (Cornus)
  • Krentenboompje (Amelanchier)
  • Kweepeer (Cydonia oblonga)
  • Liguster (Ligustrum)
  • Lijsterbes en meelbes (Sorbus)
  • Meidoorn (Crataegus)
  • Peperboompje (Daphne)
  • Pruikenboom (Cotinus coggygria)
  • Ribes (Ribes)
  • Sering (Syringa)
  • Sierkwee (Chaenomeles)
  • Sneeuwbal (Viburnum)
  • Sneeuwbes (Symphoricarpos)
  • Toverhazelaar (Hamamelis)
  • Verfbrem (Genista tinctoria)
  • Vlier (Sambucus)
  • Walnoot (Juglans)
  • Wegedoorn (Rhamnus)

Warmte- én koudekiemers: soorten met dubbele kiemrust

Deze zaden kiemen het best na een warmtebehandeling, gevolgd door een koudeperiode:

  • Actinidia kolomikta
  • Hopbeuk (Ostrya)
  • Hulst (Ilex)
  • Kalopanax pictus
  • Kers en pruim (Prunus)
  • Roos (Rosa)
  • Smalbladige olijfwilg (Elaeagnus angustifolia)
  • Venijnboom (Taxus)

Koudekiemers onder de vaste planten

Vaste planten met kiemrust die je kunt zaaien:

  • Beemdooievaarsbek (Geranium pratense)
  • Bergsteentijm (Calamintha)
  • Bitterkruid (Lewisia)
  • Botanische gladiool (Gladiolus)
  • Dovenetel (Lamium)
  • Eenbes (Paris quadrifolia)
  • Engelwortel (Angelica archangelica)
  • Gebroken hartje (Dicentra spectabilis)
  • Gentiaan (Gentiana)
  • Gillenia trifoliata
  • Goudscherm (Bupleurum)
  • Helmbloem (Corydalis)
  • Hemelsleutel (Sedum telephium subsp. maximum)
  • Hondstand (Erythronium)
  • Italiaanse clematis (Clematis viticella)
  • Japanse wasbloem (Kirengeshoma palmata)
  • Karmozijnbes (Phytolacca)
  • Lis (Iris)
  • Longkruid (Pulmonaria)
  • Maarts viooltje (Viola odorata)
  • Mansoor (Asarum europaeum)
  • Monnikskap (Aconitum)
  • Narcis (Narcissus)
  • Nieskruid (Helleborus)
  • Nieswortel (Veratrum)
  • Paddenlelie (Tricyrtis)
  • Pijpbloem (Aristolochia clematitis)
  • Ruellia humilis
  • Schijnpapaver (Meconopsis cambrica)
  • Schuimbloem (Tiarella)
  • Sierui (Allium)
  • Sleutelbloem (Primula)
  • Steenbreek (Saxifraga)
  • Stekelnootje (Acaena)
  • Vaste flox (Phlox paniculata)
  • Vaste judaspenning (Lunaria rediviva)
  • Vrouwenmantel (Alchemilla)
  • Vuurwerkplant (Dictamnus albus)
  • Wildemanskruid (Pulsatilla)
  • Winterakoniet (Eranthis hyemalis)
  • Zeepkruid (Saponaria officinalis)
  • Zeeuws knoopje (Astrantia)
  • Zilverkaars (Cimicifuga)

Meer over koudekiemers en winterzaaien

Wil je deze soorten zelf opkweken? Lees stap voor stap hoe je koudekiemers zaait in de winter.

Veel vaste planten zaai je in het najaar gewoon buiten uit en laat je de winterkou het werk doen; dat heet winterzaaien.

En een aantal koudekiemers uit deze lijst (sneeuwklokje, winterakoniet, narcis en helmbloe) zijn echte stinzenplanten die van oudsher rond oude buitenplaatsen verwilderden, maar ook in steeds meer achtertuinen bloeien.

Afbeelding

Het Groei & Bloei Tienpuntenplan voor klimaatvriendelijk tuinieren

Tuinieren met respect voor de natuur en het klimaat? Alle tuinen van Nederland vormen samen één grote groene oase en daarmee kan iedere tuinier een belangrijke bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering.

#1 voed de bodem en spit liever niet

  • Schimmels, bacteriën en bodemdiertjes zorgen voor een gezonde bodem. Planten krijgen daarin een goede start en zijn weerbaarder tegen ziekten.
  • Spit zo min mogelijk, zo houd je de bodemstructuur in tact wat belangrijk is voor toe-en afvoer van water & voedingsstoffen.