Lavendel snoeien: licht in het voorjaar, hoofdsnoei na de bloei

Lavendel snoeien in het voorjaar (alleen als nodig)

De voorjaarssnoei is geen verplicht moment, maar een herstelbeurt. Heeft de plant winterschade, ziet 'ie er rommelig uit, of zijn er bevroren takjes? Dan kun je eind maart of begin april kort even bijwerken.

Wacht tot na de laatste vorst; sneeuw en strenge nachtvorst willen na het snoeien nog wel eens schade aanrichten. En houd het licht: dode takjes weg, plukjes bevroren blad weg, hooguit een paar uitstekende scheuten bijknippen om de vorm te behouden. Te flink snoeien in deze fase kost de plant onnodig energie net voor het bloeiseizoen.

In maart is het in een zachte regio soms al mogelijk, in een koude regio kan het zelfs eind april zijn. Kijk naar de plant, niet naar de kalender.

Jonge lavendel toppen

Pas geplante lavendel verdient in het eerste voorjaar twee of drie keer een lichte topbeurt. Knip de bovenste centimeter van de jonge scheuten af. Dat zet de plant aan om vanuit de basis nieuwe scheuten te maken, en je krijgt een dichte, bossige plant die later niet snel verhout en niet kaal wordt aan de onderkant.

Bij De Hessenhof toppen ze hun jonge lavendels zelfs drie keer voordat ze de plant verkopen, juist om die bossige, laag vertakte vorm te krijgen die jaren meegaat. Hiermee offer je wel iets van bloei op in het eerste jaar, maar je plant zal niet zo snel kaal worden aan de onderkant.

Verwaarloosde of oude lavendel snoeien

Een sterk verhoute lavendel, met meer kaal grijs hout dan groen blad, redden is moeilijk. Lavendel loopt niet uit op oud hout, en als de hele plant uit oud hout bestaat is de kans op herstel klein.

Wil je 'm toch redden? Wacht tot het voorjaar en knip terug tot net boven de laagste groene scheuten die je nog kunt vinden. Geef de plant een seizoen om te reageren. Zie je in juni nog nieuwe scheuten uit het hout komen, dan heeft het kans. Komt er niets, dan kun je 'm beter vervangen.

Een tweede route, voor wie het wil proberen: snoei dit jaar één helft terug en doe de andere helft volgend jaar. Soms reageert een verhoute plant beter op een gefaseerde snoei.

Maar zelfs met jaarlijkse goede snoei groeit een lavendelplant uiteindelijk vaak uit vorm. De Britse Royal Horticultural Society adviseert om oudere planten die 'straggly' zijn (zeer verhout en uit vorm) te vervangen.

Lavendel snoeien voor een tweede bloei

Bij vlinderlavendel (Lavandula stoechas) en sommige hybride cultivars als Lavandula x intermedia 'Phenomenal' kun je met deadheaden een tweede bloei uitlokken. Knip direct na de eerste bloei, eind juni of begin juli, de uitgebloeide bloemstengels af. Niet ook nog blad meenemen, alleen de bloemstengel zelf.

Veel kans op een echte tweede bloei is er niet bij gewone Lavandula angustifolia, maar de plant ziet er na het deadheaden in elk geval netter uit en steekt zijn energie in worteltjes en nieuwe knoppen voor volgend jaar.

Extra tips voor een lange lavendel-tijd

• Koop de juiste soort. In tuincentra staat vaak Lavandula x intermedia met groot grijs blad, een snelle groeier die ook snel verhout. Kies in plaats daarvan voor Lavandula angustifolia; compacter, langer plezier, beter winterhard.
• Koop bij voorkeur een lavendel die uit stek vermeerderd is. Lavendel uit zaad, tegenwoordig veel goedkoper in de handel, levert volgens De Hessenhof flodderiger planten op die het minder lang volhouden.
• Zorg voor de juiste standplaats. Lavendel wil volle zon en goed doorlatende kalkrijke grond, en heeft een hekel aan natte voeten. Op klei zonder zandverbetering wordt 'ie zelden gelukkig. Of het nu een losse plant in de border is of een geurig lavendelhaagje langs een pad: die zonnige droge basis is hetzelfde.
• Plant in voor- of najaar. Lavendel kun je in principe het hele jaar door planten, maar in een warme grond (voorjaar of vroege herfst) maakt 'ie het snelst wortels.
• Snoei nooit op het kale hout. Het kan niet vaak genoeg gezegd worden: blijf altijd boven de laagste groene scheuten. Onder die grens loopt lavendel niet meer uit.
• Wil je de bloemen oogsten en drogen voor in een geurzakje of boeketje? Lees ook lavendel plukken en drogen: zo oogst je op het juiste moment.

Veelgestelde vragen over lavendel snoeien

Wat gebeurt er als ik lavendel nooit snoei?

Dan verhout 'ie. De plant wordt kaal vanuit het midden, breekt open, krijgt steeds minder bloemen, en is binnen een paar jaar niet meer te redden. Snoeien is bij lavendel echt geen luxe.

Mag ik lavendel snoeien als hij nog in bloei staat?

Wacht liever tot de bloei voorbij is. Wil je toch al wat opruimen, knip dan alleen de eerste uitgebloeide bloemstengels weg en laat de groene scheuten staan.

Wil je lavendel plukken of drogen, dan kun je natuurlijk wel bloemstengels knippen tijdens de bloei. Maar de echte vormsnoei doe je als de bloei voorbij is.

Wat doe ik met uitgebloeide bloemen?

Uitgebloeide lavendelbloemen verwijder je samen met de hoofdsnoei in augustus of september. Wie eerder wil opruimen kan in juni-juli ook al wat uitgebloeide stengels (zonder blad mee te nemen) afknippen. Dat stimuleert bij sommige soorten zelfs een tweede bloei.

Eén kanttekening: laat richting het einde van het bloeiseizoen een paar bloemstengels staan. Putters zijn dol op de zaden.

Wanneer welke boom of struik snoeien: gratis snoeikalender

Wil je precies weten wanneer je jouw boom of struik het beste kunt snoeien? Download dan onze gratis duurzame snoeikalender, met daarin de laatste inzichten over snoeien.