Dahlia in deze border op Appeltern is Bishop of Llandaff, ook uit zaad te kweken
tekst Fransje van Dorp
datum 13-2-2019
update 26-04-2026
Er staat al meer dan tien jaar een dahlia in mijn tuin. Geen reus met grof blad en indrukwekkende, gevulde bloemen, maar een bescheiden plant met bloemblaadjes in een rozige abrikooskleur. Een tikje doorschijnend, met een geel hart.
Hoewel dahlia's in ons klimaat niet winterhard zijn, komt hij ieder voorjaar terug. Mijn dahlia is een zaaidahlia.
Dahlia's zaaien: anders dan je denkt
De meeste mensen kennen de dahlia als knolgewas en planten de knollen elk voorjaar opnieuw.
Maar dahlia's laten zich ook prima vermeerderen uit zaad. Het grote voordeel: zaad is goedkoop, je kunt jezelf verrassen met nieuwe kleuren en vormen, en de planten bloeien al in hetzelfde seizoen. Dahliazaad kiemt bovendien snel: bij kamertemperatuur staan de kiemplantjes binnen twee weken boven de grond.
Zaai in maart voor bloei in de zomer
Hoewel het zaad snel kiemt, zaai je de dahlia het beste al in maart voor, eind februari zaaien kan ook succesvol zijn. Een zaaidahlia moet in één seizoen plant worden, een knol aanleggen én bloeien, en dat vraagt een vliegende start. Zaai in een potje of bakje met zaaigrond, licht afdekken, en zet het op een warme vensterbank.
Verplaats je opkweek naar een koudere plek zodra de zaailingen zijn opgekomen (koude kas kan, mits het niet vriest.)
Vanaf eind april, begin mei kunnen de zaailingen naar buiten. Let dan op slakken: die zijn dol op jong dahliagroen. Oudere plantjes laten ze gelukkig met rust. Op een zonnige plek, halfschaduw mag ook, gaan de planten voortvarend aan de groei. In de tweede helft van juli zijn de eerste bloemknoppen te verwachten, en de bloei houdt aan tot de eerste nachtvorst zich aandient.
Zaad oogsten van je eigen dahlia
Niet elke dahlia levert zaad op. Grote, dik gevulde bloemen laten bijen nauwelijks toe en worden zelden bestoven.
Bij kleinere, enkelbloemige soorten met een open hart gaat dat wél prima: bijen kunnen er makkelijk bij en doen het bestuivingswerk voor je. Dat open hart maakt ze bovendien veel waardevoller voor insecten dan de dichtgevulde soorten, waarbij nectar en stuifmeel volledig onbereikbaar zijn.
Een zaaidahlia als 'Bishop's Children' is dus niet alleen leuk om mee te experimenteren, maar ook een goede keuze voor de tuin als je bijen wil trekken. Het leuke: elk zaadje levert een nieuwe plant op die er anders uitziet dan de moederplant. Dahlia's komen niet soortecht terug uit zaad, het resultaat is altijd een verrassing.
Dahliahoofden in drie stadia: rechts onrijp, links rijpend, achterin rijp
Zaad oogsten van dahlia: stap voor stap
- Wacht op het juiste moment. Op de foto hierboven zie je de drie stadia: de gesloten groene zaaddoos is nog niet rijp, de geelgroene die begint te openen staat op het punt van oogsten, de bruine droge is rijp. Een zaaddoos heeft zes tot acht weken nodig na de bestuiving. Laat hem zo lang mogelijk aan de plant zitten. Twijfel je? Knijp er zachtjes in: komt er vocht uit, dan heeft hij meer tijd nodig.
- Knip de zaaddoos af en laat hem nadrogen. Knip de stengel af en leg de zaaddoos binnenshuis op een droog oppervlak. Na een paar weken is hij volledig droog en kun je hem openen.
- Zoek de goede zaden eruit. Wat uit de zaaddoos valt is grotendeels kaf: onbevruchte beginsels die op zaad lijken maar het niet zijn. De echte zaden herken je aan kleur en gevoel — zie de foto hieronder: de donkerbruine tot zwarte, volle zaden zijn kiemkrachtig. De lichtgele of beige platte stukjes zijn kaf. Een goed zaad voelt stevig aan; kaf voelt hol en licht.
- Laat de zaden drogen en bewaar ze. Leg de goede zaden een dag op een velletje keukenpapier. Bewaar ze daarna in een papieren envelop, niet in plastic want dat houdt vocht vast. Schrijf de naam van de moederplant en de oogstdatum op de envelop en bewaar hem koel en droog tot je het zaad in maart zaait.
Dahliazaden: links kiemkrachtig, rechts niet
Knol bewaren: meer dan één seizoen
In principe gaat een zaaidahlia maar één seizoen mee en de nakomelingen zijn niet uniform. Maar je kunt de plant ook bewaren. Haal hem direct na de eerste nachtvorst uit de grond; hij heeft dan al een kleine knol gemaakt.
Knip de uitgebloeide bloemen van tevoren af, zodat de plant alle energie in de knol kan stoppen. Bewaar de knol vorstvrij, dan staat hij het volgende voorjaar gewoon weer voor je klaar.
Meer over bewaren lees je in dahlia's uit de grond halen.
Dahlia 'Bishop's Children' bestellen
Om te beginnen met zaaien heb je eerst zaad nodig. Bij Groei & Bloei kun je zaad bestellen van Dahlia 'Bishop's Children': een mengsel met bloemen in roze, rood, violet en zalmoranje op opvallend donker blad.
Afhankelijk van grondsoort en standplaats worden de planten 60 tot 90 centimeter hoog. Pluk er gerust van, dat bevordert de bloei.
Bestel zaad van Dahlia 'Bishop's Children'
Meer over dahlia's
Wil je liever zeker weten je krijgt? Plant knollen. Lees hoe je dahliaknollen opkweekt en dahlia's plant. Wil je meer planten van een favoriete dahlia? Zo werkt dahlia's stekken.