Bloembollen planten: 10 vragen, 10 antwoorden

2. Hoe plant je bloembollen stap voor stap?

Bloembollen plant je in vijf stappen: maak de grond los, graaf een gat van ongeveer twee keer de bolhoogte diep, zet de bol met de punt omhoog, vul het gat en geef water. Hieronder elke stap uitgelegd.

1. Maak de aarde eerst goed los met een spade op de plek waar de bollen komen. Vooral op klei of zware grond is dit cruciaal voor goede afwatering.
2. Graaf een gat met een spade of bollenplanter. De juiste diepte staat in vraag 3.
3. Plant de bollen met de punt omhoog en de bolle kant naar beneden. Twijfel je over wat boven en wat onder is bij een platte bol als anemone of begonia? Leg 'm dan op zijn zij. De plant zoekt zelf het licht.
4. Maak het gat dicht met de uitgegraven aarde en druk lichtjes aan.
5. Geef een gietbeurt water (zie vraag 7).

Eén losse bol oogt zelden. Plant bij voorkeur in oneven groepen van 5 of 7 bij elkaar. Voor een echt indrukwekkend effect plant je de bollen in groepen van 25 tot 50 stuks.

Voor een natuurlijk beeld: gooi de bollen losjes over het plantvak uit en plant ze precies waar ze vallen. Dat oogt veel mooier dan keurige rijtjes of perfecte groepjes.

Hou wel twee tot drie bollen afstand, zodat ze elkaar niet beconcurreren en straks minder bloeien. Ze pakken in de loop der jaren een steeds groter stuk van de border, en dat is precies wat je wilt.

3. Hoe diep en op welke afstand plant je bloembollen?

Plant bloembollen ongeveer twee keer zo diep als de bol hoog is, en houd twee keer de bolbreedte afstand aan. De vuistregels:

• Plantdiepte: ongeveer 2 keer de hoogte van de bol. Een tulpenbol van 5 cm zet je dus 10 tot 15 cm diep.
• Plantafstand: ongeveer 2 keer de breedte van de bol. Een tulpenbol van 3 cm breed plant je dus op zo’n 6 cm afstand van zijn buurman.

Op zware klei plant je iets ondieper, op lichte zandgrond iets dieper. En in pot mag het krapper (zie vraag 4). In de tabel onderaan deze pagina staan de juiste dieptes per soort.

Narcissen zijn een van de makkelijkste bollen om mee te beginnen. Lees en bekijk onze video hoe je narcissen plant.

Verwilderende bollen (zie vraag 8) kun je ook iets verder uit elkaar planten; ze vullen dit zelf in verloop van tijd op.

Plant keizerskroon (Fritillaria imperialis) met het gat opzij; deze bloemen hebben een dikke steel en na de bloei blijft er een flink gat over. Planten met het gat opzij. Zo voorkom je dat water in de bol blijft staan en hij gaat rotten.

4. Kun je bloembollen ook in potten planten?

Prima, mits twee voorwaarden gehaald worden: voldoende diepte en goede afwatering. De pot moet minimaal drie keer zo hoog zijn als de bol, en er moeten gaten in de bodem zitten zodat overtollig water weg kan.

Stap voor stap:

1. Leg een laagje hydrokorrels, grind of oude potscherven onderin voor extra afwatering.
2. Vul met potgrond tot op de juiste plantdiepte.
3. Plant de bollen dichter op elkaar dan in de tuin: een boldikte uit elkaar mag. Voor een vol resultaat kun je gewoon flink doseren.
4. Dek af met potgrond en druk stevig aan.
5. Geef water.
6. Bescherm de pot tegen strenge vorst. Wikkel 'm in noppenfolie of stro, of zet 'm tijdelijk in een schuur of garage tot het ergste voorbij is.

Tuinboekenschrijver en bloemendeskundige Marieke Nolsen, die elk jaar tientallen potten met bollen vult, doet er nog iets aan: ze zet de potten in de winter onder een afdakje of luifel. Daarmee voorkom je dat de bollen door regen en sneeuw gaan rotten. Een laagje fijn gaas over de pot houdt bovendien muizen weg, die dol zijn op verse bollen.

Een pot met vroege bollen op je balkon, dak of voortuin is een wegrestaurant voor hommels en wilde bijen die in maart en april op zoek zijn naar het eerste voedsel (zie vraag 10).

Na de bloei kun je de bollen uit de pot halen en in volle grond uitplanten, bijvoorbeeld langs een haag of bij de sloot. Ze hebben dan de hele zomer om opnieuw wortels te maken.

5. Wat is lasagnebeplanting?

Lasagnebeplanting is een manier om in dezelfde pot of plek bollen in lagen op elkaar te zetten, in de volgorde waarin ze bloeien. De laatbloeiende bollen onderin, de vroegbloeiende bovenin.

Het effect: een opeenvolgende bloei van januari tot mei in dezelfde pot. Krokussen of sneeuwklokjes bloeien eerst, daarna de muscari (blauwe druifjes), en tot slot de hyacinten en tulpen. Langer plezier van één pot, en ideaal als je weinig ruimte hebt.

Een combinatie die in een grote pot prima werkt: narcis 'Thalia' (Mien Ruys' favoriete narcis) onderop, tulp 'Ronaldo' in het midden, en rotstulp (Tulipa saxatilis) bovenop. Drie bloeimomenten in één pot.

Bestel bijzondere bollen en zaden in de webshop van Groei & Bloei

6. Welke grond hebben bloembollen nodig?

Bloembollen groeien en bloeien eigenlijk in elke grond, zolang de grond maar goed water doorlaat. De bol slaat namelijk in zichzelf voedingsstoffen op, dus voor de eerste bloei heb je geen mest nodig.

Wat ze wél haten: natte voeten. Zware klei waar het water op blijft staan of een laaggelegen plek waar het na regen blijft modderen, betekenen het einde van je bloembol. Verbeter zo'n grond met grof zand voor je plant, of plant in een verhoogd bed of in pot.

7. Moet ik na het planten water geven?

Voorjaarsbloeiers geef je direct na het planten een gietbeurt. Dat zet de bollen aan om wortels te maken, en hoe meer wortels er voor de winter zijn, hoe beter de bol tegen kou kan.

Daarna neemt de natuur het werk over: regen is meestal voldoende. Alleen bollen in pot blijven aandacht vragen, want potgrond droogt sneller uit dan tuinaarde. Houd de potgrond licht vochtig, niet zompig nat.

Voor zomerbloeiers (dahlia's, gladiolen) is water in de eerste weken na het planten extra belangrijk, omdat ze de groei meteen oppakken.

8. Welke bloembollen komen elk jaar terug?

Niet alle bloembollen komen elk jaar even goed terug. Grofweg vallen ze in drie groepen:

• Enkeljarig: bloeien het eerste jaar in volle pracht, het tweede jaar nog wat, en daarna nauwelijks meer. Veel moderne tulpencultivars vallen in deze groep.
• Meerjarig: komen jarenlang terug op dezelfde plek.
• Verwilderend: komen niet alleen terug, ze breiden zich ook nog eens uit door zaad of door zich onder de grond te splitsen.

Sterke verwilderaars die het de moeite waard maken om eenmalig wat te planten en jaren plezier te hebben:

• Vroege krokus (Crocus tommasinianus, bijvoorbeeld 'Ruby Giant')
• Sneeuwroem (Chionodoxa forbesii)
• Sneeuwklokje (Galanthus nivalis)
• Honingknoflook (Nectaroscordum)
• Triteleia
• Trommelstokjes (Allium sphaerocephalon)
• Botanische tulpen zoals rotstulp (Tulipa saxatilis) en Tulipa tarda
• Witte narcis (Narcissus poeticus) en andere botanische narcissen

Laat na de bloei het loof gewoon afsterven. Niet meteen wegmaaien. De plant trekt al het voedsel uit de bladeren terug in de bol als opslag voor volgend jaar. Pas als het blad helemaal geel of bruin is, mag het weg.

Tip van bloemenkenner Marieke Nolsen: knip uitgebloeide bloemen direct af, dan gaat alle energie  naar de bol in plaats van naar zaadvorming.

Veel kleine bollen delen zichzelf, zonder hulp, onder de grond. De grotere alliums hebben ze een handje hulp nodig; als de bal van de bloem na een tijdje kleiner wordt, kun je de bol opgraven en splitsen. Je kunt beide delen weer uitplanten in de tuin.

9. Kan ik bloembollen bewaren als ik ze niet meteen plant?

Liever niet. Bollen liggen in een soort slaapstand en wachten op een seintje om te groeien. Hoe langer ze boven de grond liggen, hoe slechter ze worden. Plant ze dus zo snel mogelijk na aankoop.

Lukt dat echt niet? Bewaar ze op een droge, koele plek (garage, kelder, zolder, koude schuur) en houd ze in de gaten op schimmel. Hoge luchtvochtigheid is de vijand. Ontdek je schimmel, laat de bollen even drogen en plant ze meteen.

Een belangrijke uitzondering: sneeuwklokjes (Galanthus), winterakoniet (Eranthis hyemalis) en Kievitsbloem (Fritillaria meleagris) drogen veel sneller uit dan andere bollen. Die moet je echt direct na ontvangst planten, anders zijn ze al halfdood voor ze de grond bereiken.

En als je écht te laat bent? Soms vergeet je een zakje bollen, en is het al januari of februari geworden. Plant ze tóch nog. In de grond zetten is altijd beter dan wachten tot volgend najaar, want dan kun je ze weggooien. Ze lopen vaak gewoon nog uit, ook al ben je laat.

De eerste bloei kan mager zijn (kortere stelen, minder bloemen), maar meerjarige bollen herstellen zich in volgende seizoenen vaak prima.

10. Welke bloembollen helpen vroege insecten?

Hommelkoninginnen komen in februari of maart suf en hongerig uit hun overwinteringsplek tevoorschijn. Ze hebben direct voedsel nodig, en de wilde bijen die snel daarna actief worden vliegen meestal maar 150 meter van het nest. Voedsel in de buurt is daarom levensbelangrijk.

Vroegbloeiende bloembollen vullen precies dat gat. Een paar die het verschil maken:

• Winterakoniet (Eranthis hyemalis) bloeit al in januari met gele bloemen, vaak nog door sneeuw heen.
• Sneeuwklokje (Galanthus nivalis) komt vlak daarna, met nectar voor de eerste hommels.
• Krokus (vooral Crocus tommasinianus en de botanische soorten) is in februari-maart een echte nectarmagneet voor wilde bijen.
• Sneeuwroem (Chionodoxa) en Siberische sterhyacint (Scilla siberica) werken in dezelfde periode.
• Dwergiris (Iris reticulata) levert vroeg blauw of paars, ook bezocht door bijen.

Wist je dat de boerenkrokus soms al in januari bloeit en daarmee een onmisbare voedselbron is voor vroeg ontwakende bijen, hommels en vlinders? Lees in dit artikel van Groei & Bloei waarom deze stinzenplant het startpunt vormt van de zogeheten 'voedselboog' in je tuin: De voedselboog: waarom de boerenkrokus zo belangrijk is in de winter.

Heb je weinig ruimte? Een pot of plantenbak op een balkon, dak of vensterbank doet ook werk. Voor langsvliegende insecten is dat het tussenstation tussen twee tuinen.

Samenwerking met Bloemoloog: bloembollen met korting

Groei & Bloei werkt twee keer per jaar samen met biologische bloembollenverkoper Bloemoloog: in de herfst voor voorjaarsbloeiers, en in het vroege voorjaar voor zomerbloeiers. In die periodes zijn de kant-en-klaarpakketten met korting te vinden in de Groei & Bloei webshop.

Welke bloembollen bloeien wanneer?

Tussen januari en juli kun je met de juiste bollen bijna onafgebroken bloei in je tuin hebben. Onderstaand overzicht laat zien wanneer welke voorjaarsbloeier bloeit, hoe hoog 'ie wordt, en hoe diep je 'm plant.

Allemaal te planten tussen september en december (vóór de eerste vorst), met uitzondering van sneeuwklokje en winterakoniet, die direct na ontvangst de grond in moeten.
 

Wil je dit overzicht bewaren of printen? Hieronder vind je de complete bloeikalender als PDF.