tekst Fransje van Dorp
beeld GAP Photos
update 29-05-2026
Wanneer zaai je lathyrus?
Lathyrus, ook wel reukerwt, siererwt of pronkerwt genoemd, mag al vroeg de grond in. Zaai in oktober of november voor stevige planten die in het voorjaar als eerste bloeien, of wacht tot februari. Hoe vroeger je zaait, hoe langere stelen en meer van die heerlijk geurende bloemen je krijgt.
Kou is geen probleem, de plant kan tegen vorst. Alleen bij ijzige kou kun je je zaailingen beter beschermen (door de planten naar de kas of binnen te halen of ze in de vollegrond af te dekken met doek).
Wacht niet te lang: zaai je na april, dan krijg je prima planten, maar weinig of geen bloemen.
Lathyrus kweken in 6 stappen:
Stap 1: Zaaien
Zaai liefst binnenshuis of in de kas. Stop de zaden op 1 cm diep in vrij diepe potjes met licht vochtige zaai- of potgrond. Bij kamertemperatuur kiemen ze binnen tien dagen, in een koude kas iets langer. Een nacht voorweken in water versnelt de kieming.
Stap 2: Uitplanten
Plant de zaailingen uit op een onderlinge afstand van circa 5 cm (tegen gaas) of drie tot vijf zaailingen per stok. Een beetje vorst deert ze niet, maar vermijd een abrupte overgang van de droge, warme kamer naar de natte, koude volle grond. Laat de zaailingen dus eerst afharden door ze overdag buiten te zetten, bijvoorbeeld op het terras, en ’s avonds weer binnen te halen.
Stap 3: Grondmengsel
Lathyrus houdt van vochthoudende en vruchtbare grond. Werk er eerst een flinke hoeveelheid compost doorheen en geef ook wat organische mestkorrels. Spit zware grond goed los.
Stap 4: Beschermen
Muizen zijn dol op de ontkiemende zaden. Zorg dus dat ze niet bij het zaaisel kunnen. De jonge, uitgeplante zaailingen zijn geliefd bij vogels. Bescherm ze eventueel met vliesdoek, of wacht met uitplanten tot de planten zo’n 30 cm groot zijn.
Stap 5: Toppen: kan, hoeft niet
Vroeg of in het najaar gezaaide lathyrus vormt vaak vanzelf zijscheuten; toppen hoeft dan niet. Zaai je pas vanaf februari, dan kun je de top er vroeg uitknijpen voor een vollere plant. (Meer hierover in de veelgestelde vragen.)
Stap 6: Steunen
Lathyrus kan circa 2 meter hoog worden en blijft niet op eigen kracht overeind. Aan gaas of gespannen draden kunnen ze zich met hun bladrankjes prima vastklemmen. Gebruik je grover steunmateriaal, bijvoorbeeld tonkinstokken, maak dan de stengels regelmatig vast. Ook een plantensteun of wilgenboog van snoeihout werkt goed.
Lathyrus klimt ook prachtig door een struik of langs een andere klimmer. Wil je hem zo inzetten? Lees hoe je pronkerwt combineert met klimmers en struiken.
Lathyrus tegen een plantensteun
Blijven plukken, voor de vaas en voor volgend jaar
Lathyrus is een gulle snijbloem, maar dan moet je blijven plukken. Hoe meer je oogst, hoe meer nieuwe bloemen de plant maakt. Stop je met plukken, dan zet de plant zaad en houdt de bloei op. Pluk dus zeker twee keer per week (maar dagelijks kan ook), het liefst als alleen de onderste bloemen aan de steel net open zijn.
Aan het eind van het seizoen kun je je de stelen juist wél laten staan. Laat de bloemen uitbloeien en zaad vormen, en oogst de zaden als de peulen bruin en droog zijn. Bewaar ze droog en koel, dan zaai je voor volgend jaar gewoon je eigen lathyrus.
Veelgestelde vragen
Hoe diep zaai je lathyrus?
Op ongeveer 1 cm diep. Gebruik vrij diepe potjes of een bak, want lathyrus maakt lange wortels.
Hoe hoog wordt lathyrus?
Ongeveer 2 meter. Geef de plant daarom van begin af aan iets om in te klimmen.
Kan lathyrus tegen vorst?
Een beetje kou deert de planten niet, ze mogen juist vroeg de grond in. Tegen strenge vorst bescherm je de zaailingen even met vliesdoek.
Moet je lathyrus voorzaaien of in volle grond zaaien?
Allebei kan. Voorzaaien binnen of in de kas geeft sterkere planten en een voorsprong; rechtstreeks in volle grond zaaien kan ook, maar dan lopen de planten wat achter.
Moet je lathyrus toppen?
Dat hangt af van wanneer je zaait. Vroeg gezaaide planten, en zeker een najaarszaai, vormen vaak vanzelf zijscheuten; toppen hoeft dan niet. Laat de zaailing rustig groeien en knip pas de oorspronkelijke kiemstengel weg zodra er stevige zijscheuten zijn, want die eerste stengel geeft zelf nauwelijks goede bloemen.
Zaai je pas vanaf februari, dan kun je wél toppen: knijp de top eruit zodra de zaailing twee tot drie paar echt blad heeft, voor een vollere plant.
Hoe oogst je zaad van lathyrus?
Laat aan het eind van het seizoen een paar bloemen uitbloeien en zaad maken. Oogst de zaden zodra de peulen bruin en droog zijn, en bewaar ze droog en koel. Vanaf oktober kun je weer zaaien voor volgend tuinjaar.
Zaad bestellen van lathyrus
Groei & Bloei verkoopt veel soorten lathyrus, van klassiekers tot bijzondere kleuren. De cultivars uit de Spencer-groep hebben grote, geurende bloemen aan lange stelen, ideaal als snijbloem. Bekijk het hele aanbod in onze webshop.
Een paar mooie soorten om mee te beginnen:
- Lathyrus 'Mrs. R. Bolton': zachtroze, heerlijk geurend
- Lathyrus 'Painted Lady': roze-wit, een geurige klassieker
- Lathyrus 'Beaujolais': diep bordeauxrood
- Lathyrus 'Prince of Orange': warm oranje
- Lathyrus 'Blue Velvet': diepblauw-paars
Naast de eenjarige siererwt bestaan er ook inheemse, vaste lathyrussoorten die goed zijn voor bijen en vlinders. Daarover lees je in zaai natuur in je tuin met lathyrus.
